Ở tuổi 46, Elon Musk đã đổi mới và xây dựng 3 công ty mang tính cách mạng trị giá hàng tỷ đô la trong các lĩnh vực khác nhau – Paypal (dịch vụ tài chính), Tesla (ô tô) và SpaceX (hàng không vũ trụ). Bài viết hôm nay chia sẻ về bí quyết giải quyết vấn đề hết sức độc đáo mà ông thường áp dụng – “tư duy nguyên tắc đầu tiên” (First-principles thinking). Cách tư duy này gồm 3 bước được trình bày sau đây.
Bước 1: Xác định và định nghĩa các giả định của bạn
Albert Einstein đã từng nói “Nếu tôi có một giờ để giải quyết một vấn đề, tôi sẽ dành 55 phút để suy nghĩ về vấn đề đó và 5 phút để nghĩ về các giải pháp”.
Dưới đây là một số ví dụ từ cuộc sống hàng ngày trong kinh doanh, sức khỏe và thủ công.
“Việc phát triển doanh nghiệp của tôi sẽ tốn rất nhiều tiền.”
“Tôi phải đấu tranh và nhịn đói để trở thành một nghệ sĩ thành công.”
“Tôi không thể tìm đủ thời gian để tập thể dục và đạt được mục tiêu giảm cân của mình.”
Khi bạn phải đối mặt với một vấn đề hoặc thử thách quen thuộc, chỉ cần viết ra các giả định của bạn về chúng.
Bước 2: Chia nhỏ vấn đề thành các nguyên tắc cơ bản
Elon Musk nói “Điều quan trọng là phải xem kiến thức như một loại cây ngữ nghĩa. Hãy đảm bảo rằng bạn hiểu các nguyên tắc cơ bản, tức là thân cây và cành lớn, trước khi bạn đi sâu vào các chi tiết / lá; nếu không thì không có gì để chúng bám vào”.
Những nguyên tắc cơ bản này về cơ bản là chân lý hoặc yếu tố cơ bản nhất của bất kỳ điều gì. Cách tốt nhất để khám phá những sự thật này là đặt những câu hỏi mạnh mẽ để khám phá ra những viên ngọc quý này.
Dưới đây là một ví dụ từ Musk trong cuộc phỏng vấn với Kevin Rose:
Ai đó có thể nói “Các bộ pin thực sự đắt và đó chỉ là cách chúng luôn như vậy. Về mặt lịch sử, nó có giá 600 đô la mỗi kilowatt giờ. Nó sẽ không giảm nhiều trong tương lai”. (người dịch – pin là thành phần quan trọng nhất trong xe điện và Elon Musk phải giải quyết vấn đề giá cả)
Theo nguyên tắc đầu tiên, bạn sẽ nói “Các thành phần vật chất của pin là gì? Giá trị thị trường chứng khoán của các thành phần vật chất là gì?” Nó có coban, niken, nhôm, cacbon, một số polyme để tách và phần vỏ. Hãy chia nhỏ điều đó trên cơ sở vật chất và nói “Nếu chúng ta mua thứ đó trên Sàn giao dịch kim loại London, mỗi thứ đó sẽ có giá bao nhiêu?” Nó chỉ có giá khoảng $80 cho mỗi kilowatt giờ. Vì vậy, rõ ràng bạn chỉ cần nghĩ ra những cách thông minh để lấy những vật liệu đó và kết hợp chúng thành hình dạng của một tế bào pin và bạn có thể có những viên pin rẻ hơn rất nhiều so với bất kỳ ai hình dung.
Thay vì tuân theo niềm tin được xã hội chấp nhận rằng các bộ pin đắt tiền, Musk thách thức những niềm tin này bằng cách đặt những câu hỏi mạnh mẽ khám phá sự thật hoặc các yếu tố cơ bản, ví dụ: carbon, niken, nhôm. Sau đó, ông tạo ra các giải pháp sáng tạo khéo léo từ số không.
Bước 3: Tạo giải pháp từ số không
Mortimer Adler nói “Người nói rằng anh ta biết những gì anh ta nghĩ nhưng không thể bày tỏ nó thường thật sự không biết những gì anh ta nghĩ”.
Khi bạn đã xác định và chia nhỏ các vấn đề hoặc giả định của mình thành sự thật cơ bản nhất, bạn có thể bắt đầu tạo ra các giải pháp sâu sắc mới ngay từ đầu. Dưới đây là 3 ví dụ đơn giản hàng ngày về cách hoạt động của điều này (từ bước một đến bước ba).
Giả định 1: “Việc phát triển kinh doanh của tôi sẽ tốn quá nhiều tiền”
Áp dụng Tư duy nguyên tắc đầu tiên:
Bạn cần gì để phát triển kinh doanh có lãi? Tôi cần bán sản phẩm hoặc dịch vụ cho nhiều khách hàng hơn.
Có phải tốn nhiều tiền để bán cho khách hàng mới không? Không nhất thiết, nhưng có lẽ tôi sẽ cần tiếp cận với những khách hàng mới này mà không tốn kém.
Ai có quyền truy cập này và cách bạn có thể tạo một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi? Tôi đoán tôi có thể hợp tác với các doanh nghiệp khác phục vụ cùng một khách hàng và chia lợi nhuận 50-50.
Giả định 2: “Tôi không thể tìm đủ thời gian để tập thể dục và đạt được mục tiêu giảm cân của mình”
Áp dụng Tư duy nguyên tắc đầu tiên:
Bạn thực sự cần gì để đạt được mục tiêu giảm cân của mình? Tôi cần tập thể dục nhiều hơn, tốt nhất là năm ngày một tuần, mỗi lần một giờ.
Bạn vẫn có thể giảm cân khi tập thể dục ít thường xuyên hơn? Nếu vậy, làm thế nào? Có thể, tôi có thể thử các bài tập 15 phút, ba ngày một tuần. Đây có thể là những bài tập toàn thân nhanh chóng, cường độ cao sẽ giúp tôi tăng tốc độ giảm mỡ trong thời gian ngắn hơn.
Giả định 3: “Tôi phải đấu tranh và nhịn đói để trở thành một nghệ sĩ thành công”
Áp dụng Tư duy nguyên tắc đầu tiên:
Bạn thực sự cần gì để tạo ra tác phẩm tuyệt vời và kiếm sống tốt với tư cách là một nghệ sĩ? Tôi cần một lượng khán giả có quy mô hợp lý sẽ đánh giá cao và mua tác phẩm nghệ thuật của tôi.
Bạn cần gì để tiếp cận lượng khán giả lớn hơn? Tôi có lẽ cần phải làm một số tiếp thị, nhưng tôi không thích tự quảng cáo, vì vậy tôi không muốn làm điều này.
OK, có cách nào để bạn quảng bá công việc của mình mà không bị nhếch nhác không? Vâng, nếu trọng tâm của việc bán tác phẩm nghệ thuật của tôi có ý nghĩa với mục đích phục vụ khán giả thì tôi có thể kiếm nhiều tiền hơn để làm nghệ thuật nhiều hơn, để tôi có thể phục vụ nhiều người hơn.
Suy nghĩ khác biệt
Thông thường, khi đối mặt với những vấn đề phức tạp, chúng ta mặc định suy nghĩ như mọi người. Tư duy theo nguyên tắc đầu tiên là một cách hiệu quả để giúp bạn thoát khỏi tâm lý bầy đàn này, suy nghĩ thấu đáo và đổi mới với các giải pháp hoàn toàn mới cho các vấn đề quen thuộc. Bằng cách xác định các giả định của bạn, chia nhỏ những giả định này thành sự thật cơ bản của chúng và tạo ra các giải pháp từ đầu, bạn có thể khám phá ra những giải pháp khéo léo cho các vấn đề phức tạp và đưa ra những đóng góp độc đáo.
(Theo Inc)
