Điều này được đưa ra trong lá thư gởi cổ đông Berkshire Hathaway năm 1985, ngày 4 tháng 3 năm 1986, trong đó Buffett giải thích quyết định cuối cùng của mình là từ bỏ các doanh nghiệp dệt may đang thất bại của Berkshire, mà ông thừa nhận rằng ông đã tiếp tục bất chấp mọi dấu hiệu cho thấy chúng sẽ không có kết quả. Câu nói này là của triết gia người Pháp Auguste Comte, sống từ năm 1798 đến năm 1857, và là người có công phát triển ngành xã hội học và chủ nghĩa thực chứng. Buffett thừa nhận rằng các doanh nghiệp dệt may khác ở Hoa Kỳ đã đóng cửa nhanh chóng từ nhiều năm trước quyết định của ông và sau đó thừa nhận:
“Chủ sở hữu của họ không giấu giếm bất kỳ thông tin nào mà tôi không biết; họ chỉ đơn giản là xử lý nó một cách khách quan hơn. Tôi phớt lờ lời khuyên của Comte – ‘trí thức nên là người phụng sự của trái tim, nhưng không nên là nô lệ của nó’ – và tin vào điều tôi thích tin tưởng.” (chứ không phải sự thật)
Càng nghĩ về những lời này, tôi càng nhận ra rằng chúng tóm tắt một cách cô đọng một trong những lý do chính khiến nhiều người đi sai đường, theo đuổi sai sự nghiệp, hoặc đơn giản là đưa ra những quyết định chiến lược tồi. Chúng hoàn toàn trái ngược với lời khuyên có ý nghĩa tốt nhưng sai lầm mà rất nhiều người đưa ra: “hãy theo đuổi đam mê của bạn” mà mọi người hay lầm lẫn giữa đam mê và cảm xúc.
Tôi nghĩ một ví dụ không phải của Buffett sẽ làm rõ hơn điều đó. Đây là bài phát biểu năm 2005 của cố CEO Apple Steve Jobs tại Đại học Stanford, trong đó ông kể lại trải nghiệm của mình khi bỏ học đại học, và sau đó tham gia các lớp học miễn phí mà ông quan tâm. Điều gì thu hút ông? Thư pháp vì một điều như ông giải thích:
“Nó đẹp, mang tính lịch sử, tinh tế về mặt nghệ thuật theo cách mà khoa học không thể nắm bắt được, và tôi thấy nó thật hấp dẫn. Không có gì trong môn này có hy vọng về bất kỳ ứng dụng thực tế nào trong cuộc sống của tôi. Nhưng 10 năm sau, khi chúng tôi thiết kế máy tính Macintosh đầu tiên, tất cả đã trở lại với tôi. Và chúng tôi đã đưa tất cả vào máy Mac.”
Giờ đây, Buffett không bị thúc đẩy bởi niềm đam mê đối với hàng dệt may như cách Jobs đến với thư pháp và font chữ. Có vẻ như “trí tuệ” của Buffett đã là “nô lệ của trái tim ông” trong suốt 20 năm bởi vì ông đã cho phép những cảm xúc và đam mê khác ngăn cản ông nhìn ra sự thật. Những niềm đam mê này bao gồm một số điều mà mọi người có thể thấy đáng khen ngợi – ví dụ, mong muốn duy trì các doanh nghiệp dệt may đang thất bại càng lâu càng tốt, bởi vì chúng sử dụng rất nhiều công nhân lớn tuổi không có khả năng học kỹ năng mới. Tuy nhiên, chúng cũng bao gồm những thứ khác, chẳng hạn như phản ứng cảm xúc khiến Buffett mua Berkshire Hathaway ngay từ đầu vì ông không thích cựu CEO của công ty nên quyết định mua lại Berkshire để sa thải ông ta. 😊
Bạn có thể cho phép cảm xúc, thay vì đam mê, quyết định các lựa chọn kinh doanh của mình đến mức nào? Tất cả chúng ta đôi khi làm điều đó. Điều thú vị là Nhà tiên tri xứ Omaha phải mất đến 20 năm để tìm ra hướng đi đúng. Điều này rất đáng để chúng ta suy ngẫm.
(Theo INC)
